2010/10/12

Η κόκκινη λάσπη....


Η ουγγρική κυβέρνηση παραδέχεται πως θα χρειαστεί τουλάχιστον ένας χρόνος μέχρι να καθαριστούν και να ξαναχτιστούν τα χωριά που καταστράφηκαν από το μεγαλύτερο έως τώρα χημικό ατύχημα στην Ουγγαρία.
Νεκρό ψάρι στον ποταμό Vardar.
H ουγγρική κυβέρνηση κήρυξε τη χώρα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Η τοξική λάσπη που διέρρευσε από δεξαμενή στις εγκαταστάσεις αλουμινίου Ajkai Timfoldgyar Zrt στην πόλη Ajka, δεξαμενή που βρίσκεται 160 περίπου χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από την πρωτεύουσα της Ουγγαρίας, άφησε προς το παρόν πίσω της τέσσερις νεκρούς, 6 αγνοούμενους και περίπου 120 τραυματίες από χημικά εγκαύματα στη γύρω περιοχή. Για την χλωρίδα και τα ζώα ούτε λόγος. 


από  το Al Jazeera

Τι είναι κόκκινη λάσπη; 


φωτογραφία του ρήγματος στο φράγμα
Παίρνει το όνομά της από το βαθύ κόκκινό της χρώμα. Είναι  υποπροϊόν της παραγωγής αλουμινίου (όταν ο βωξίτης καθαρίζεται από τα μέταλλα). Μπορεί να περιέχει  βαριά μέταλλα όπως ο μόλυβδος, το κάδμιο, το αρσενικό και το χρώμιο, και επίσης κάποια ελαφρώς ραδιενεργά υλικά- αν και δεν είναι ακόμα σαφές ακριβώς ποια στοιχεία είναι παρόντα στη λάσπη της Ουγγαρίας. Ένα μέλος της ομάδας δράσης Clean Air Action είπε στο Al Jazeera ότι το pH (τα αλκαλικά επίπεδα) της λάσπης είναι περίπου στο 13, που σημαίνει ότι η λάσπη είναι ιδιαίτερα διαβρωτική. Οι κύριες ενώσεις είναι οξείδιο σιδήρου και οξείδιο αλουμινίου, που δεν είναι τοξικά, απορροφάται όμως από το δέρμα εύκολα λόγω αλκαλικότητας,  και μπορεί να προκαλέσει ερεθισμούς γιατί είναι πολύ καυστική. 

Υπάρχουν συγκρουόμενες απόψεις για το αν η κόκκινη λάσπη περιέχει ραδιενεργό υλικό, αν και όσοι εξέτασαν το έδαφος ισχυρίζονται ότι δεν βρήκαν ίχνος ακτινοβλίας. Σύμφωνα με την MAL, τον ΄κυριο μέτοχο των εγκαταστάσεων της Ajka, η λάσπη δεν θεωρείται επιβλαβής κατά τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Άλλωστε, ισχυρίζονται, ακόμη δεν έχει αποδειχθεί εάν τα θύματα πέθαναν από τα εγκαύματα ή πνίγηκαν στην πλημμύρα, και οι τραυματίες από τα χημικά εγκαύματα ήδη βρίσκονται σε ανάρρωση.
Σύμφωνα με τον Benedek Javor, μέλος  της Εθνικής Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης της Ουγγαρίας, η λάσπη θα δημιουργήσει τα μεγαλύτερα προβλήματα μόλις στεγνώσει. «Ενώ είναι ακόμα υγρή στο έδαφος δεν μπορεί να φθάσει στο αναπνευστικό σύστημα,» είπε στο Al Jazeera. "Δεδομένου ότι περιλαμβάνει τα βαριά μέταλλα και άλλα επικίνδυνα στοιχεία σε περίπτωση εισπνοής μπορεί να προκαλέσει καρκίνο των πνευμόνων και πολλά αναπνευστικά προβλήματα. Επίσης μέσω των πνευμόνων τα στοιχεία αυτά μπορούν να περάσουν στο αίμα". 

Ποια ήταν η περιβαλλοντική επίδραση μέχρι τώρα;

Ο χείμαρρος της λάσπης έχει διαχυθεί στα χωράφια και τα κοντινά ρέματα σκοτώνοντας όλα τα ζώα και τα ψάρια στην περιοχή. Για το μέλλον; Το προφανές. «Είναι μια γεωργική περιοχή, έτσι θα έλεγα ότι δεν μπορεί να υπάρξει καμία συγκομιδή για την ανθρώπινη κατανάλωση για πολύ καιρό. Και ακόμα δεν έχουμε τα στοιχεία… οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι ακόμη πιο μακροχρόνιες». (Gabor Figeczky, ο αναπληρωτής διευθυντής του Ταμείου παγκόσμιας άγριας φύσης στην Ουγγαρία )

Επηρεάστηκε ή θα επηρεαστεί η παροχή νερού; 

Σύμφωνα με τον Figeczky, τα τοξικά απόβλητα δεν έχουν μολύνει την παροχή νερού. Αλλά υπάρχουν σοβαροί φόβοι ότι η λάσπη θα μπορούσε να μολύνει τον ποταμό Δούναβη, μια από σημαντικές υδάτινες οδούς της Ευρώπης. Οι εργαζόμενοι έκτακτης ανάγκης έχουν ήδη απελευθερώσει τόνους ασβεστοκονιάματος στο ποταμό Marcal, ένα παραπόταμο του Δούναβη, σε μία προσπάθεια να δεσμεύσουν την λάσπη και να σταματήσουν. Ο Δούναβης είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος ποταμός της Ευρώπης και περνά από την Κροατία, τη Σερβία, τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία, την Ουκρανία και τη Μολδαβία πριν εκβάλλει στη Μαύρη Θάλασσα. Ο Figeczky είπε ότι δεν είναι εύκολο να αξιολογηθεί σε αυτή τη φάση η έκταση της ζημίας σε περίπτωση που η λάσπη μολύνει την υδάτινη οδό του Δούναβη.




.... το νέο ατού στα χέρια του ΔΝΤ και της ΕΕ


Ο Βίκτωρ Orbán, ο πρωθυπουργός, έχει απορρίψει τα αιτήματα του ΔΝΤ και της ΕΕ για τις περισσότερες περικοπές προϋπολογισμών και τα μέτρα αυστηρότητας. Μια από τις πρώτες του κινήσεις ήταν να αποσταθεροποιήσει την κεντρική τράπεζα και να υψώσει ανάστημα στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το Ουγγρικό νόμισμα κατρακύλησε, ανέβηκε, ξαναέπεσε, αλλά η χώρα μέχρι τώρα καλά κρατούσε.

Αντί να κάνει περικοπές και να αυξήσει φόρους, η κυβέρνηση θέλησε  να στηρίξει την ανάπτυξη κατεβάζοντας τους φόρους, χτυπώντας το τραπεζικό σύστημα για να αντλήσει από κει κεφάλαια, εκθέτοντας τους χρηματοοικονομικούς μηχανισμούς και απλοποιώντας τις δεσπόζουσες χρηματοοικονομικές διαδικασίες.

Φυσικά, με τα 20 δισεκατομμύρια που ξελάσπωσαν την Ουγγαρία 2008, η ΕΕ και το ΔΝΤ έχουν το δικαίωμα να διαπραγματευτούν πέρα από τα οικονομικά σχέδια της Ουγγαρίας. Και μετά από τις προκληθείσες από το ΔΝΤ ιδιωτικοποιήσεις των αρχών της δεκαετίας του '90, που "στείρωσαν" οικονομικά ένα μεγάλο μέρος της περιοχής, η Ουγγαρία έχει το δικαίωμα να παραμείνει αμετακίνητη με τον ίδιο τσαμπουκά που επέδειξε 1956, όταν οι Ούγγροι ύψωσαν ανάστημα στον σοβιετικό έλεγχο, ελπίζοντας τότε να προκαλέσουν μια αλυσιδωτή αντίδραση. (Ίσως να μην τα κατάφεραν τότε, να τους ακολουθήσει όμως κάποιος στις μέρες μας. Ακούς Τζέφρυ??)

Πέρα από αυτή τη διαμάχη που ξεκίνησε,  αναδύεται ένα ευρύτερο ζήτημα: η εθνική αυτονομία, ειδικά των μικρότερων κρατών. Στο σημερινό διεθνοποιημένο κόσμο, και σε μια Ευρώπη όπου οι Βρυξέλλες και το Στρασβούργο συμμετέχουν σε έναν πρωτοφανή σφετερισμό της πολιτικής και νομικής δύναμης υπογείως, η εθνική αυτονομία έχει καταντήσει σκοτεινή έννοια. Τα πεπρωμένα μας διαμορφώνονται όλο και περισσότερο από τους διεθνοποιημένους χρηματοδοτικούς οργανισμούς και τα πολυεθνικά όργανα, και κανείς δεν θυμάται να ψηφίζει για αυτήν την διαδικασία, ή τουλάχιστον να του δίνεται κάποιο δικαίωμα επιλογής. 

Τραγική ειρωνεία: αυτοί, οι μεγαλύτεροι πολέμιοι της σοβιετικής τακτικής, ακολουθούν την ίδια ακριβώς μέθοδο. Κατακερματίζουν και καταστρατηγούν οικονομίες εξαφανίζοντας εθνικές ταυτότητες από το χάρτη.

Πηγές: Al Jazeera,
http://www.politics.hu ( Adam LeBor )